วาล์วประเภทต่างๆ List of valves



วาล์วประเภทต่างๆ List of valves


Blogเรื่องบ้าน www.iseeHOMEcomplex.com กับบทความเรื่องวาล์วนี้
ขยายขอบเขตเกินกว่าเรื่องในบ้านไปเยอะมาก
เราพาไปถึงระบบระบายน้ำ อุโมงค์ยักษ์ โรงงานผลิตอาหารและยา เคมี โรงเบียร์ โรงนม เครื่องจักรกล ระบบไฮโดรลิค เครื่องยนต์ หรือแม้แต่เครื่องใช้ไฟฟ้า
ล้วนแล้วแต่มีวาล์วทั้งนั้น

ยากที่จะบอกเล่าให้ครอบคลุมทั้งหมด

แต่ก็มีไม่น้อยที่อยู่รอบตัวเรา ในชีวิตประจำวัน
ไม่ว่าจะเป็นวาล์วที่มิเตอร์น้ำประปา, ก็อกน้ำที่อ่างล้างหน้า ซิงค์ล้างจาน ฝักบัว หรือแม้แต่แบตเตอรี่มือถือ

วาล์วประเภทเดียวกัน ยังมีหลายขนาด หลายดีไซด์
เปรียบเหมือนกับประตูก็มีทั้ง ประตูห้องนอน ประตูห้องน้ำ ประตูหน้าบ้าน ประตูระบายน้ำคลอง ประตูเขื่อน
ประตูเมือง ประตูรถไฟฟ้า ประตูฉุกเฉิน ฯลฯ ทุกอย่างคือประตู แต่ก็ไม่เหมือนกัน

บทนี้เราจะมาทำความรู้จักวาล์วประเภทพื้นฐาน

พอเห็นชื่อวาล์วประเภทนี้ ก็จะพอรู้หลักการทำงานว่าเป็นอย่างไร
ไม่ว่าจะมีคำอื่น ๆ มาประกอบ หลักการพื้นฐานจะยังเหมือนเดิม
เช่น
Gate valve คือวาล์วพื้นฐาน
คำอื่น ๆ ประกอบบอกถึงลักษณะเกทวาล์วที่ต่างออกไป แต่ก็ยังเป็นเกทวาล์ว
• York Gate valve
• The parallel gate valve
• The through-conduit gate valves
• Wedge-shaped gate valves
• Flexible wedge gate valves


วาล์วพื้นฐานประเภทต่าง ๆ

1. Ball valve / บอลวาล์ว
บอลมีรูให้รอดอยู่ตรงกลาง ปิด-เปิด ด้วยการหมุน 90 องศา

พบเห็นได้บ่อยตามที่ต่าง ๆ

ภาพจาก wikipedia.org
โครงสร้าง ใจกลางเป็นบอลมีรู รึงเรียก บอลวาล์ว
ภาพจาก cranecpe.com
เป็นวาล์ว 2 ทาง มักใช้เป็น Stop valve
ภาพจาก swbm-fittings.com

หน้าตาที่เราคุ้นเคย ก็อกแบบนี้ น้ำแรงมาก
ภาพจาก plumbing4home.com



2. Butterfly valve / วาล์วผีเสื้อ
แกนกลางเป็นแผ่นจาน ปิด-เปิด ด้วยการหมุน

ควบคุมอัตราการไหลได้ดีกว่าแบบ Ball valve
มีหลายสเกล อุโมงค์น้ำทิ้ง(ยักษ์), ระบบดับเพลิงก็มีใช้(ย่อม), รถยนต์ก็มีวาล์วชนิดนี้(เล็ก)

ภาพจาก brookvalves.com.au
เมื่อนำไปใช้งาน
ภาพจาก vortexvalves.com

ภาพจาก rasman.in
ใหญ่ขนาดนี้ทับคนตายได้เลย
ภาพจาก alibaba.com

3. Ceramic Disc valve / เซรามิควาล์ว
ลิ้นวาล์วเป็นแผ่นเซรามิค ทนการกัดกร่อนได้ดี
ตัวนี้พบได้บ่อยในบ้าน

อย่างก็อกน้ำที่ผมซื้อมาเปลี่ยนนี่ ก็เขียนบรรยายไว้ว่า
" ก็อกน้ำเซรามิควาวล์ CERAMIC VALVE SYSTEM "

หาซื้อได้ทั่วไป ตัวนี้ผมก็ซื้อจากBigC ใช้เซรามิคจานคู่ ควบคุมการไหลของน้ำ
ภาพจาก SuwanPost.blogspot.com
ภาพจาก buzzle.com
ใส้ในเป็นแผ่นเซรามิค
ภาพจาก tapmagician.blogspot.com
ดึงออกมาจากก็อกอ่างล้างหน้า
ภาพจาก VADO @youtube.com



4. Clapper valve / แคลปเปอร์วาล์ว
ลิ้นวาล์วเป็นบานพับ ให้ไหลไปได้ทิศทางเดียว เป็นวาล์วกันไหลย้อนกลับประเภทหนึ่ง

มีใช้อยู่ในระบบดับเพลิง

Two Way Clapper Valve Siamese
ภาพจาก thefreedictionary.com
หลักการพื้นฐานคือ บานพับ
ภาพจาก thefreedictionary.com
Thin Wafer Swing Clapper Valve
ภาพจาก alibaba.com

ภาพจาก fireengineering.com


5. Check valve / วาล์วกันกลับ non-return valve หรือ one-way valve
วาล์วกันการไหลย้อนกลับ บังคับให้ไปได้ทางเดียว

ใช้ในงานทุกระดับอย่างแพร่หลาย ตั้งแต่ระบบน้ำประปาตามบ้าน,
งานที่ต้องทนแรงดันสูงอย่างก๊าซธรรมชาติ, งานที่ต้องทนการกัดกร่อนของสารเคมี
ทั้งนี้เพื่อป้องกันความเสียหายจากการไหลย้อนกลับ

Check valve มี 3 แบบหลัก ๆ
(อ้างอิง vcharkarn.com)

5.1 DISCO
ภาพจาก houshuang.en.ec21.com

5.2 Swing
Carbon steel swing check valve
ภาพจาก tengsvalve.com
Swing check valve
ภาพจาก Ehsan Ullah @youtube.com

5.3 Dual plate
Dual plate check valves
ภาพจาก dir.indiamart.com



6. Choke valve / โช้ควาล์ว
จะพบเห็นได้มากในระบบน้ำมันเชื้อเพลิง หรือ แก๊ส

เช่น โช๊ควาล์วในคาร์บูเรเตอร์ จะทำหน้าที่ควบคุมการไหลของอากาศ

เริ่มซับซ้อนซ่อนกลแระ
ภาพจาก pirate4x4.com
ส่วนประกอบต่าง ๆ
ภาพจาก carburetor-blog.com
ภาพจาก dictionary2.classic.reference.com
จับถอด งานนี้ต้องช่างยนต์
ภาพจาก hotrod.com

http://www.iseehomecomplex.com/
7. Diaphragm valve / ไดอะแฟรมวาล์ว
ลิ้นวาล์วมีความยืดหยุ่นอ่อนตัวเพื่อความแนบแน่นสนิท
ปิดสนิท แม้เป็นสารเคมีอันตราย ทนต่อการกัดกร่อน และกันรั่วซึมได้ดีมาก

ภาพจาก v-flo.com
ภาพจาก tlv.com
ภาพจาก emotech.co.th
เจอวางอยู่ในโรงงานสินะ
ภาพจาก genuinebabs.co.za





8. Gate valve / เกทวาล์ว
เหมือนประตูระบายน้ำที่เราเห็นในคลองเลย คือ มีที่กั้นขึ้น-ลงแนวดิ่ง

ข้อควรระวัง (peter_well @Pantip.com)
ควรเปิดสุด ปิดสุด เต็มที่ ไม่ค้าง ๆ คา ๆ ไม่นั้นพัง

ภาพจาก valvesonline.com.au
ภาพจาก CTE Skills.com @youtube.com
ภาพจาก directindustry.com
ภาพจาก valmaxvalves.com
Gate valve นี่ก็มิเตอร์น้ำหน้าบ้านเรานี่เอง
รู้แบบนี้แล้ว อย่าลืมเช็คนะครับว่า เปิดสุด ปิดสุดรึยัง ^^*

ภาพจาก  กกร่ม @Pantip.com

Gate valve ดียังไงทำไมถึงเอามาใช้กับมิเตอร์น้ำทั่วราชอาณาจักรไทยล่ะ?
คิดว่า เพราะเกทวาล์ว บานประตูน้ำเป็นแบบเลื่อนขึ้น-ลง เส้นทางภายในไม่คดเคี้ยว ไม่ซับซ้อน ทางตรงซื่อ ๆ

มีความต้านทานการไหลต่ำ น้ำประปามาจะได้แรง ๆ   ไม่ต้องสูญเสียแรงดันไปกับการผ่านวาล์วแบบอื่น ๆ ใช้แค่ปิดและเปิดน้ำเท่านั้นเอง

แล้วขนาดกับต้นทุนก็น่ามีส่วน อย่างบอลวาล์วถ้าใช้แทนจะตัวใหญ่กว่า แพงกว่า
(ผิดขออภัย บอกด้วยครับ)


9. Globe valve / โกลบวาล์ว
เป็นวาล์วที่ใช้ควบคุมอัตราการไหล ไม่ใช่แค่ ปิด-เปิด แบบ เกทวาล์ว
ภาพจาก marineinsight.com
ภาพจาก theflowcontrolvalves.com
ภาพจาก industrialvalvestore.com
ตัวใหญ่นี้ ไม่เห็นลายท่อซ้อนกันเลยแหะ แต่เว็บก็บอกเป็นGlobe valve
ภาพจาก diytrade.com


10.Knife valve หรือ Knife gate valve / วาล์วใบมีด
เหมือนกับ Gate valve แต่ประตูวาล์วเป็นเหมือนใบมีด(มีความคม)

เหมาะใช้กับของไหลเหนียว ๆ มีเยื่อใย หรือเป็น ผง ๆ
เช่น โรงงานทำกระดาษ, เม็ดพลาสติก
ภาพจาก fnwvalve.com

ภาพจาก pdf.directindustry.com
ภาพจาก visualworks.co.za
ภาพจาก emadrlc.blogspot.com



11.Needle valve / วาล์วหรี่
วาล์วมีลักษณะเป็นเข็ม ใช้เป็นควบคุมอัตราการไหลอีกแบบหนึ่ง มีความเที่ยงตรงมาก

ภาพจาก payalengineering.com

ภาพจาก directmaterial.com
ภาพจาก southwestvalveinc.com
ภาพจาก Max Flavowski @youtube.com



12.Pinch valve / วาล์วบีบ
มีท่อยาง(หรือวัสดุที่อ่อนตัวยืดหยุ่นได้)อยู่ตรงกลาง เวลาปิดวาล์วก็บีบท่อนี้จนสนิท

เหมาะใช้กับพวก ลำเลียงทราย ซีเมนต์ หรืออะไรที่เป็นผง ๆ มีคมเป็นเศษกระเบื้อง เศษหิน 
ใช้กับน้ำก็พวกน้ำทิ้ง น้ำเสียที่มักมีสิ่งเจือปน

ภาพจาก redvalve.com

ปิดวาล์ว คือการบีบท่อยางจนปิดสนิท
ภาพจาก plantautomation-technology.com
ภาพจาก pinch-valve.com

ภาพจาก redvalve.com


13.Piston valve / วาล์วแบบลูกสูบ
ตัวปิด-เปิดเป็นลูกสูบ
ใช้กับของไหลที่มีเศษของแข็งได้ และควบคุมอัตราการไหลได้ดี

พบเห็นได้ในโรงงานอาหารและยา

ภาพจาก armstronginternational.com
ภาพจาก farvahar-ahwaz.com
ภาพจาก v-flowsolutions.co.uk

ภาพจาก spiraxsarco.com



14.Plug valve / ปลั๊กวาล์ว
ลักษณะคล้ายบอลวาล์ว แต่เป็นทรงแท่ง

ภาพจาก sqvalves.com

ภาพจาก flowserve.com

มักถูกตั้งคำถามเปรียบเทียบวาล์ว 2 ชนิดนี้เสมอ ว่า

ปลั๊กวาล์ว กับ บอลวาล์ว ต่างกันยังไง?


ภาพเปรียบเทียบ Plug valve VS Ball valve
ตามที่เห็นภาพตัดการทำงาน Plug valve จะแนบสนิทตลอดช่วงความยาวของตัววาล์ว ทำให้ไม่เกิดการกัดกร่อนสึกหรอ แบบBall valve
ที่มีช่องให้ของไหลคงค้างอยู่ อาจเกิดการอุดตันได้ และเร่งความเสื่อมของวาล์ว ทำให้รั่วซึมได้ง่ายกว่า

Plug valve VS Ball valve
ภาพจาก youtube.com
ภาพจาก vsiwaterworks.com



15.Poppet valve / วาล์วดอกเห็ด
หน้าตาเป็นปากแตรคล้ายดอกเห็ด และติดสปริงค์

ใช้มากเหมือนกันในโรงงานอุตสาหกรรม
ถ้าเครื่องยนต์ก็เจอในกระบอกสูบ สำหรับผสมของไหล 2 อย่างเข้าด้วยกัน อย่างเป็นจังหวะ

ลักษณะเด่น มีสปริงค์ แกนเป็นปากแตร
ภาพจาก amine2588.deviantart.com

ภาพจาก wikipedia.org

ภาพจาก sunhydraulics.com

ภาพจาก begoduqakuwa.net63.net


16.Spool valve / สปูลวาล์ว
เป็นส่วนประกอบสำคัญในระบบไฮดรอลิค

ภาพจาก hydraulicpump.in
หึ ผมไม่พยายามจะเข้าใจอ่ะนะ ขอข้ามล่ะ
ภาพจาก emrfg8 @youtube.com
2 Spool 25 GPM
ภาพจาก ebay.com
5 PORT SPOOL VALVE
ภาพจาก mechmanfluid @youtube.com


17.Thermal expansion valve / วาล์วขยายความร้อน
ใช้ในระบบทำความเย็น และระบบแอร์ คอนดิชั่น

some one say (octane95 (Guest) @vcharkarn.com)
ใช้ลดความดันให้สารทำความเย็นระเหยง่าย ๆ
ภาพจาก blog.asautoparts.com
ภาพจาก emersonclimate.com
ภาพจาก alibaba.com
ภาพจาก hvac-talk.com



18.Pressure Reducing Valve / วาล์วลดแรงดัน
ตัวอย่าง ลดแรงดันน้ำจาก 200 บาร์ เป็น 100 บาร์ ก่อนนำไปใช้งาน

+ น้ำ 1 บาร์ จะดันน้ำได้สูง 10เมตร (อัยเยอร์ @Pantip.com)

ภาพจาก china-ogpe.com
ภาพจาก irua.es
ภาพจาก bellgossett.com
ภาพจาก actonwater.com


19.Sampling valves / วาล์วเก็บตัวอย่าง
ใช้สุ่มเก็บตัวอย่าง... อาหาร, น้ำ, ยา, เคมี เพื่อตรวจวัดคุณภาพสิ่งนั้น
โดยไม่ต้องเปิดท่อ เปิดถัง ให้เกิดการปนเปื้อน

ภาพจาก semcor.net

ภาพจาก FAMAT @youtube.com
ภาพจาก ritag.com
เดาว่าสุ่มตัวอย่างจากเบียร์ ไม่น่าจะใช่น้ำเก็กฮวย(สีเหลือง) ^^
ภาพจาก carmo.dk


20.Safety valve / วาล์วเพื่อความปลอดภัย
ปลอดภัยจากความดัน

มีไว้ระบายความดันส่วนเกินออกจากระบบ เพื่อไม้ให้เกิดการระเบิด
เรานี่วาดภาพว่าคงใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมใหญ่ ๆ อีกแล้ว นั่นมีแน่นอน

ภาพจาก mankenberg.de
ภาพจาก arivalve.com

ภาพจาก energovik-injenering.com
ภาพจาก commons.wikimedia.org

เพิ่งรู้ว่า อุปกรณ์ใกล้ตัวเราอย่างมือถือ หรือเจาะจงลงไปก็ แบตมือถือ, พาวเวอร์แบงค์ บางยี่ห้อมี Safety valve ด้วย
หน้าที่ก็เหมือนกัน ระบายความดันออก ไม่ให้ระเบิด อันเกิดจากแบตเสื่อม ร้อนบวม เป่งเต็มที่ก็ระเบิดเลย
Safety valve จะปลดปล่อยความดันนั้นออกมา ไม่ให้ระเบิด ตูม!

ภาพจาก CruelMoon @bloggang.com


ตัวอย่าง วาล์วพิเศษ วาล์วเฉพาะกิจ ต่าง ๆ
Ball cock, Blast valve, Double beat valve, Duckbill valve,
Flipper valve, Foot valve, Heart valve, Leaf valve, Reed valve,
Saddle valve, Swirl valve, Trap primer, Vacuum breaker valve, อื่น ๆ อีกมากมาย ในโลกของวาล์ว  ในโลกของเรา


ประเภทของวาล์วกลุ่มต่าง ๆ

ประเภทของวาล์ว แบ่งตามวิธีการ ปิด-เปิด ของลิ้นวาล์ว
1. ปิดลง (Closing down)
เช่น Globe valve

2. เลื่อนลง (Sliding)
เช่น Gate valve

3. หมุน (Rotating)
เช่น Ball valve, Butterfly valve, Plug valve

4. อ่อนตัว (Flexing)
เช่น Diaphragm valve, Pinch valve



ประเภทของวาล์ว แบ่งตามหน้าที่ การใช้งาน
1. ตัดตอน (Isolating valves)
เช่น Gate valve, Knife valve

2. ควบคุม (Control vales)
เช่น Globe valve, Needle valve, Choke valve

3. กันย้อนกลับ (Check valves)
เช่น Clapper valve, Ball check valve, Swing check valve, Boiler screw down check valve


ประเภทของวาล์ว แบ่งตาม การควบคุม
1. คนคุมการ ปิด-เปิดเอง (Manual Valves)
เช่น Ball valve, Gate valve, Globe valve, Sampling valves

2. วาล์ว ปิด-เปิด อัตโนมัติ (Automatic Valves)
เช่น Safety valve, Relief valve, Vacuum Relief Valve, วาล์วแบบตั้งค่าได้ อย่างค่าความร้อน ค่าความดัน


ประเภทของวาล์ว แบ่งตาม การทนแรงดัน / ความดัน
1. ทนแรงดันต่ำ (Low pressure valves)
เช่น วาล์วแก๊สแรงดันต่ำ, ก็อกน้ำตามบ้าน

2. ทนแรงดันสูง (High pressure valves)
เช่น วาล์วแก๊สแรงดันสูง, Parallel slide gate valve, Stainless valve


ประเภทของวาล์ว แบ่งตาม ชนิดวัสดุ
1. วัสดุทนอุณภูมิสูง
เหล็ก (Steel), เหล็กชุบ (Stellite), สแตนเลส (Stainless steel), โลหะผสม (Alloys steel)

2. วัสดุทนอุณภูมิต่ำ
ทองเหลือง (brass), พลาสติก (plastic)



www.iseeHOMEcomplex.com

มีอะไรให้แก้ไขเพิ่มเติม บอกได้ครับ

ขอบคุณครับ ^_____^

------------------------------
แหล่งอ้างอิง
wikipedia.org, pantip.com, youtube.com, maxwell-valve.com,
epmc-epmc.blogspot.com, thaicontrolvalve.com






ความคิดเห็น